japonca kursu  

Ek Ders 17: Olumsuzluk ekinin Japonca’sı

Olumsuzluk ekinin Japonca’sı

17. ek dersimiz de soru cevap bölümünde sorulan bir soruya cevap vereceğiz.

Korkusuz, halsiz, şekersiz, tatsız, tuzsuz gibi kelimelere gelen -sız,-siz ekinin japoncası var mıdır? Bunları nasıl ifade ederiz?

Bunun için 2 tane olumsuzluk eki göstereceğiz. Zira birisi sorudaki gibi isimleri olumsuz yapmak için kullanılıyor. Yani tuzsuz, susuz, tatsız gibi. Diğeri ise bir fiili bu şekle sokmak için kullanılır. Yani gitmeksizin, gelmeksizin, düşünmeksizin, gibi.

İsimleri olumsuz yapmak

Burada isimden kastımız bir içerik maddesi, bir bileşen yani. Mesela sütlü kahve’de süt bir bileşendir. Yada Bu çorba tuzsuz derken tuz bir bileşendir. Bu tür sözcükleri 2 farklı yolla yaparız. Her 2 yoldaki nuki ve nashi sözcükleri her zaman isimden sonra gelir. Önce bunu görelim:
Bileşen + nuki de
Shio nuki de  – tuzsuz
Satou nuki de – şekersiz
Aji nuki de – tatsız
Bileşen + nashi
Nashi kelime manası olarak  olmadan, olmaksızın, -meden, -madan, -sız, -siz  oluyor. İngilizce karşılığı without. Aslında herşeyi bu sözcük çözüyor.
Shio nashi – tuzsuz
Satou nashi – şekersiz
Aji nashi – tatsız
Shio nashi no suupu kudasai – tuzsuz çorba lütfen  ( ne saçma bir örnek oldu )
Gelin anlamlarını inceleyelim:
(Shio nashi no) suupu kudasai – shio nashi no , tuzsuz burada sıfat görevindedir. sıcak çorba, soğuk çorba, tuzsuz çorba gibi.
(Shio nashi de) suupu kudasai – shio nashi de , tuzsuz burada zarftır. Örneğin sıcak çorba getirin derken çorbanın sıcak olmsını isteriz. Buradaki sıcak sözcüğü sıfattır. Sıcak sıcak çorba iç derken kullandığımız sıcak ise zarftır. Bunu biz Türkçe’de sıcakça, hızlıca gibi -ce,-ca eki ile gösteririz.
Shio nashi de suupu kudasai – tuzsuzca çorba lütfen. ( ama saçma bir çeviri olacağı için tuzsuz çorba deriz )
Jisho nashi de yominasai – sözlüksüz oku.
Yani:
nuki de + fiil doğru bir kullanım olurken,
nuki no + fiil yanlış bir kullanımdır.
nuki no + isim + wo/de +  fiil doğru bir kullanımdır.
Bunlar nashi için de geçerli.
Fiili olumsuz yapmak
Bunun için naide, zuni yada nashi de kullanabilirsiniz. Nashi de kullanırsanız fiilden sonra koto kullanmanız gerekir. Diğerlerinde ise fiil çekime uğrar.
Taberu – yemek yemek
Tabenaide – yemeksizin, yemeden
Tabezuni – yemeksizin, yemeden
Taberu koto nashi de- yemeksizin, yemeden ( burada anlam artık bir kelimeye dönüşür, yani yemeden sözcüğü elma, armut gibi bir isim olur . Tam anlamı: Yemek yememe olayı, yemek yememe durumu, ama bu kullanım çok popüler değil. Yaygın değil yani. )

kanojo wa sayonara mo iwanaide satte itta – hoşçakal bile demeden/demeksizin ayrıldı/ ayrılıp gitti.

satte itta – asla dönmemek üzere gitmek demektir.

İwanaide, iu söylemek fiilin şimdiki zaman olumsuz çekimidir. Bakın ne kadar basitmiş bir fiili bu hale sokmak. Şimdiki zaman olumsuz çekim konusunu anlatmıştık :) Öyleyse fiili olumsuz hale sokmak istersen şimdiki zaman konusunu bilmemiz yeterli. Ki bu cümlede satte sözcüğü de ayrılmak fiilinin şimdiki zaman çekimidir. Bunu da anlatmıştım. Yani: yiyip gitti, koşup durdu gibi yapıları. Biraz daha dikkatli okunur ve alıştırmalar çözülürse ve basit düşünülürse hiç te zor değil bu konu.

BENZER YAZILAR

4 responses on "Ek Ders 17: Olumsuzluk ekinin Japonca'sı"

  1. Berkay’in profil fotoğrafı

    25 ağustosta attığım mesajı görüp duygulandım :D Şimdi de Japon dili ve edebiyatı bölüme girmeyi kafama taktım. O gün bu siteyi bulmasaydım ne olurdu acaba …

    yanlız harbiden iwanai geniş zamanın olumsuzu :(

  2. iu nun şimdiki zaman olumsuzu itte inai yada itte imasen değilmi

  3. güzel bir yazı ellerinize sağlık emeği geçenlerin… Telafuzu zor japoncanın ya :)

Bir mesaj bırak